Ustawa z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2014 poz. 1831, dalej „Ustawa”) została podpisana przez Prezydenta RP w dniu 10 grudnia 2014 roku. Poza zmianami w zakresie oskładkowania umów zlecenia, Ustawa wprowadza także nowe regulacje dotyczące członków rad nadzorczych. Kto faktycznie skorzysta na tej nowelizacji?

Oskładkowanie członków rad nadzorczych

W związku z rozwojem rynku kapitałowego stale rośnie grupa osób, które czerpią środki utrzymania z działalności o charakterze osobistym polegającej na nadzorowaniu działalności różnych podmiotów i instytucji. Zgodnie z danymi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) za grudzień 2012 r., liczba osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym jedynie z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej wyniosła 20,1 tys. osób. Dodatkową grupę osób stanowią członkowie rad nadzorczych, którzy podlegając ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu, podlegają temu ubezpieczeniu jednocześnie z innych tytułów. W grudniu 2012 r. takich osób było 29,0 tys.

Zgodnie z dotychczasowym stanem prawnym, członkowie rad nadzorczych podlegali jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustawą z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw członków rad nadzorczych objęto także ubezpieczeniem emerytalnym oraz rentowym. Nowa regulacja weszła w życie 1 stycznia 2015 roku.

Zgodnie z nową regulacją, członkowie rad nadzorczych podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia powołania na członka rady nadzorczej do dnia zaprzestania pełnienia tej funkcji, nawet jeśli mają ustalone prawo do renty i emerytury lub są objęci innym tytułem do ubezpieczenia. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe stanowi przychód (łącznie z kosztami uzyskania i kwotą podatku, o których mowa w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych) z działalności wykonywanej osobiście przez osoby należące do składu rad nadzorczych, niezależnie od sposobu ich powołania. Składki na ubezpieczenia emerytalne członków rad nadzorczych finansowane są z własnych środków, w równych częściach przez ubezpieczonych i płatników składek. Zgodnie z nowelizowaną ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, płatnikiem składek w stosunku do członków rad, jest podmiot, w którym działa rada nadzorcza. Należy zaznaczyć, że spółki jako płatnicy mają obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych członków rad nadzorczych.

Objęcie członków rady ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym z pewnością jest rozwiązaniem korzystnym dla osób, dla których piastowanie stanowiska w organach nadzorczych jest jedyną formą uzyskiwania przychodu. Przeciwnicy przyjętej nowelizacji podnoszą jednak, że zmiana przepisów była powodowana potrzebą zasilenia środków finansowych ZUS, co w przyszłości, ze względu na wysokie świadczenia, będzie stanowiło duże obciążenie finansowe dla całego systemu ubezpieczeń.