Reklama aptekiNowelizacja ustawy Prawo farmaceutyczne obowiązująca od dnia 1 stycznia 2012 roku całkowicie zakazała reklamy aptek i ich działalności ustalając jedynie, iż reklamą nie jest prosta informacja o lokalizacji apteki i jej godzinach otwarcia. Jednocześnie ustawa nie wprowadziła żadnych zmian w zakresie dopuszczalnej reklamy produktów leczniczych i suplementów diety – nadal zgodnie z prawem można reklamować te produkty na terenie apteki.

Zgodnie z przepisami prawa reklama produktów leczniczych prowadzona w budynku (w pomieszczeniu apteki) nie może utrudniać prowadzonej tam działalności. Taka reklama leku kierowana do publicznej wiadomości nie może ograniczać powierzchni ekspedycyjnej przeznaczonej dla osób korzystających z usług apteki oraz musi być rozmieszczona w sposób uporządkowany w stałych, wydzielonych miejscach. W aptece zakazane jest prowadzenie reklamy leku w formie dźwiękowej i audiowizualnej.


Na tym polu pojawiły się dwa istotne zagadnienia – zakazana reklama apteki prowadzona pod pozorem reklamy leków oraz dozwolona reklama leków prowadzona w aptece w coraz bardziej zachowawczej formie z obawy przed narażeniem się na sankcje z tytułu niedozwolonej reklamy apteki.


Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej „WIF”) wydał szereg decyzji zakazujących prowadzenia reklamy apteki ukrytej pod postacią szeroko rozumianej reklamy leków i suplementów diety. W ocenie WIF zakazane są wszelkiego rodzaju gazetki apteczne, biuletyny reklamowe i ulotki samodzielne lub dołączane do czasopism, które łączą w sobie reklamę produktów oferowanych w aptece z danymi na temat cen w danej aptece lub choćby łączącą reklamę leków z logo apteki i informacją o jej lokalizacji i godzinach pracy.

Powszechnie stosowane przed 2012 rokiem formy promocji sieci aptek w postaci broszur reklamowych wskazujących na aktualne ceny, czy promocje są w chwili obecnej jednolicie uznawane za formę zakazanej reklamy apteki i organ w żadnym wypadku nie daje się przekonać, że gazetka czy ulotka stanowi reklamę produktów leczniczych, jeśli choćby umieszczono na niej logo apteki, czy pieczątkę apteki z adresem i telefonem.

WIF wielokrotnie podkreślał, że forma reklamy leków i suplementów diety, która poprzez swoją konstrukcję i układ graficzny wywiera na potencjalnego klienta wpływ powodując chęć zakupu produktu właśnie w konkretnej aptece stanowi zabronioną reklamę apteki. Organ przesądza o szerokim rozumieniu reklamy apteki i wyszczególnia kategorię zakazanej reklamy apteki prowadzonej pod pozorem reklamy produktów oferowanych w tej aptece.

Zakazane są zatem m.in.:

  • Reklamy w postaci drukowanej listy cenowej leków (lista sama w sobie nie stanowi reklamy produktu leczniczego w rozumieniu ustawy Prawo farmaceutyczne) opatrzonej na odwrocie danymi o lokalizacji apteki i godzinach jej otwarcia,
  • Reklamy porównawcze w postaci wyników badań, zestawień cen i wyszukiwarek najtańszych aptek,
  • Kompilacja reklam produktów leczniczych i suplementów diety ujęta w jeden folder, gazetkę reklamową czy wkładkę do czasopisma określająca w jakiejkolwiek formie dane apteki, gdzie reklamowane leki i suplementy diety są dostępne,
  • Programy rabatowe oraz lojalnościowe aptek, wydawanie pacjentom kart zniżkowych, kuponów, itp.
  • Sprzedaż leków poniżej ceny zakupu lub po rażąco niskiej cenie (1 zł).

Nadzór nad przestrzeganiem przepisów w tym zakresie sprawują Wojewódzcy Inspektorzy Farmaceutyczni. W razie stwierdzenia naruszenia przepisów o zakazie reklamy aptek WIF nakazuje w drodze decyzji zaprzestanie prowadzenia takiej reklamy (decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności).

Sankcji za prowadzenie zakazanej reklamy leków podlega każdy podmiot, który narusza zakaz reklamy – nie musi to być sama apteka . Ustawa przewiduje sankcję administracyjnoprawną – karę pieniężną w wysokości do 50.000 złotych. W razie stwierdzenia naruszenia przepisów kara pieniężna jest nakładana przez WIF obligatoryjnie. Organ musi miarkować karę przy uwzględnieniu w szczególności okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów, a także ewentualnych wcześniejszych naruszeń zakazu reklamy.

Pamiętać należy także o tym, że samo zaprzestanie prowadzenia zabronionej reklamy przed wydaniem decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenie niedozwolonej reklamy nie uchroni naruszyciela przed karą pieniężną – organ nakłada karę nawet w razie umorzenia postępowania w zakresie niedozwolonej reklamy .

Aby reklama leku nie stanowiła jednocześnie reklamy apteki musi więc spełniać jeden podstawowy warunek – nie może wiązać reklamowanego produktu w żaden sposób z apteką, na terenie której prowadzona jest reklama leku. Tak więc, bezpiecznymi formami prowadzenia reklamy produktów leczniczych i suplementów diety w aptece są na przykład:

  • gazetki producenta nieopatrzone żadnymi zmianami (np. doklejonym logo apteki),
  • plakat producenta na ścianie w aptece (ale już nie w witrynie na zewnątrz),
  • ulotki leku wyłożone w aptece bez dodatkowych informacji, np. o cenie w aptece czy o promocji.

Źródła:

  1. Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 30 października 2012 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.16.2012.RB, Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 29 maja 2013 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.6.2013.RB opublikowana na stronie internetowej http://www.wiif.waw.pl/ opublikowane na stronie internetowej http://www.wiif.waw.pl/
  2. Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 24 lipca 2012 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.4.2012.RB opublikowana na stronie internetowej http://www.wiif.waw.pl/
  3. Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 4 października 2013 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.7.2013.RB opublikowana na stronie internetowej http://www.wiif.waw.pl/
  4. Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 31 sierpnia 2012 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.7.2012.RB, Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 20 marca 2013 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.38.2012.RB, Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 14 stycznia 2013 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.2.2013.RB oraz Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 27 listopada 2012 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.34.2012.RB, a także Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 14 września 2012 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.28.2012.RB opublikowane na stronie internetowej http://www.wiif.waw.pl/
  5. Komunikat Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 26 czerwca 2014 r., opublikowany na stronie internetowej https://www.gif.gov.pl/pl/decyzje-i-komunikaty/komunikaty/602,Komunikat-Nr-12014-Glownego-Inspektora-Farmaceutycznego-z-dnia-26-czerwca-2014r-.html
  6. Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 1 czerwca 2012 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.2.2012.RB opublikowana na stronie internetowej http://www.wiif.waw.pl/
  7. Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 22 listopada 2012 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.33.2012.RB opublikowana na stronie internetowej http://www.wiif.waw.pl/
  8. Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 11 lipca 2013 roku, znak WIF.WA.II.8523.1.7.2013.RB opublikowana na stronie internetowej http://www.wiif.waw.pl/