Do 1 lutego 2016 r. należy złożyć druk ZUS IWA za 2015 r., który posłuży do ustalenia wysokości składek na ubezpieczenie wypadkowe. Nie każdy płatnik jest jednak zobowiązany do przygotowania tej informacji.

Czemu służy informacja ZUS IWA?

Ustalenie to ma zastosowanie wobec płatników, którzy przekazali informację ZUS IWA za 3 kolejne ostatnie lata kalendarzowe. Pozostali płatnicy składek wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe ustalają we własnym zakresie. Wszyscy płatnicy są zobowiązani stosować ustaloną na nowo stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe do dokonywanych rozliczeń składek za okres całego roku składkowego, trwającego od 1 kwietnia danego roku do 31 marca następnego roku.

Kto musi przekazać informację ZUS IWA?

Informację o danych do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe ZUS IWA za dany rok kalendarzowy zobowiązani są przekazywać płatnicy, którzy spełniają łącznie następujące warunki:

  •  byli zgłoszeni nieprzerwanie w ZUS jako płatnicy składek na ubezpieczenie wypadkowe od dnia 1 stycznia do 31 grudnia roku, za który składana jest informacja i co najmniej jeden dzień w styczniu następnego roku,
  • w roku, za który składana jest informacja, zgłaszali do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych,
  • byli wpisani do rejestru REGON w dniu 31 grudnia roku, za który jest składana informacja ZUS IWA.

Przy czym, poprzez nieprzerwane zgłoszenie w ZUS jako płatnika składek na ubezpieczenie wypadkowe należy rozumieć, że w każdym z miesięcy roku, za który składana jest informacja, przynajmniej jeden ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu. Obowiązku złożenia informacji ZUS IWA nie mają więc ci płatnicy, którzy choć w jednym miesiącu tego roku nie byli płatnikami składek na ubezpieczenie wypadkowe, tj. ani jeden ubezpieczony nie podlegał temu ubezpieczeniu.

Kto podlega ubezpieczeniu wypadkowemu?

Katalog osób podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu określa ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 12 ustawy ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Z punktu widzenia pracodawcy szczególną uwagę należy zwrócić na wyłączenia. Mianowicie, ubezpieczeniu wypadkowemu nie podlegają:

  • osoby pobierające stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych i niepozostawania w zatrudnieniu,
  • osoby wykonujące pracę nakładczą,
  • osoby przebywające na urlopach wychowawczych, osoby pobierające zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego,
  • osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług.

Jak ustalić liczbę ubezpieczonych?

Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej, aby ustalić liczbę ubezpieczonych, sumujemy osoby podlegające ubezpieczeniu wypadkowemu ze wszystkich tytułów w poszczególnych miesiącach, następnie uzyskany wynik dzielimy przez 12, a uzyskany wynik zaokrąglamy zgodnie z zasadami matematycznymi. W obliczeniach bierzemy pod uwagę wszystkie osoby podlegające ubezpieczeniu wypadkowemu choćby tylko przez jeden dzień w danym miesiącu. Jeśli zatrudniamy pracowników przez część miesiąca, uwzględniamy daną osobę w obliczeniach liczby ubezpieczonych także w tych miesiącach, gdzie jej ubezpieczenie trwało niepełny miesiąc. Jeśli pracownik jednocześnie wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia, taką osobę uwzględnia się jako jednego ubezpieczonego.

Informację ZUS IWA opłaca się złożyć w terminie

Zgodnie z art. 34 ustawy wypadkowej, jeśli płatnik składek nie przekaże danych lub przekaże nieprawdziwe dane w ZUS IWA, musi liczyć się z tym, że ZUS ustali dla niego, w drodze decyzji, stopę procentową składki na cały rok składkowy w wysokości 150% stopy procentowej, ustalonej na podstawie prawidłowych danych. Płatnik składek zobowiązany jest wówczas opłacić zaległe składki wraz z odsetkami za zwłokę.

Ponadto w myśl art. 36 ustawy wypadkowej, inspektor pracy może wystąpić do jednostki organizacyjnej ZUS, właściwej ze względu na siedzibę płatnika składek, z wnioskiem o podwyższenie płatnikowi składek, u którego w czasie dwóch kolejnych kontroli stwierdzono rażące naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, o 100% stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, ustalanej na najbliższy rok składkowy.

Płatnik, który przekazał informację ZUS IWA, powinien otrzymać od organu rentowego pisemne zawiadomienie o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na dany rok składkowy do 20 kwietnia.